نمود ابو الفتح محمد خان شيبانى كه در اوايل سنهء سته و تسعمائه بر سمرقند استيلا يافت و بعد از فوت پادشاه عاليجاه ابو الغازى سلطانحسين ميرزا بخراسان شتافت ولد بداق سلطان بن ابو الخير خان بود و بيان شمهء از حالات محمد خان شيبانى و ساير اولاد ابو الخير خان كه تا غايت در ديار تركستان و ماوراء النهر بر مسند جهانبانى تمكين دارند و در ضمن وقايع آتيه از مساعدت وقت مامول است . ذكر سلطنت جغتاى خان بن چنگيز خان در ولايت توران جغتاى خان كه پسر دوم چنگيز خان بود بوفور هيبت و سياست و اطلاع بر دقايق امور ياسا و توره از ساير برادران امتياز تمام داشت و چنگيز خان بهنگام قسمت ممالك حكومت ماوراء النهر و بعضى از حدود خوارزم و بلاد ايغور و كاشغر و بدخشان و بلخ و غزنين را تا كنار آب سند بوى تفويض فرمود و در وقت وفات مقرر ساخت كه قراجارنويان بن سوغوجنجن بن ايردمجى برلاس كه پنجم پدر حضرت صاحبقراق امير تيمور گوركان است مدبر امور ملك او باشد و جغتاى بعد از فوت پدر پيش باليغ را دار الملك ساخته عنان اختيار مهمات سپاهى و رعيت را بقبضهء اقتدار امير قراجار گذاشت و خود بيشتر اوقات در خدمت در خدمت اوكداى قاآن بسر مىبرد باآنكه اوكداى بسال از وى خردتر بود در باب تعظيم و تكريم و اطاعت حكم و فرمان او شرط مبالغه بجاى مىآورد و چون چنگيز خان رعايت رسوم ياساشوم و تورهء مذموم خود را بعهدهء جغتاى كرده بود خدمتش در تمشيت آن امور مبالغه و الحاح بسيار مىنمود و تكاليفى كه از شرع و عقل بعدى تمام داشت نسبت بفرق انام از وى صدور مىيافت چنانچه خلايق را با كل مردار الزام ميكرد و نميگذاشت كه در روز به آب روان درآيند و گوسفند را ذبح شرعى نمايند و در قضيهء كشتن گوسفند بمرتبه مبالغه نموده بود كه در ايام دولت او هيچ آفريده در خراسان بر علانيه كارد بر حلق اغنام نمى - توانست كشيد تا بماوراء النهر و تركستان چه رسد و همچنين حكم كرده بود كه هركه تف در آب كند يا خلط بينى در آب افكند او را بسياست رسانند و خروج محمود تارابى و قتل او در ايام سلطنت جغتاى خان دست داد و فوتش در شهور سنهء ثمان و ثلثين و ستمائه اتفاق افتاد از جمله افاضل ابو يعقوب السكاكى صاحب مفتاح چندگاهى در مصاحبتش بسر مىبرد و مهمات وزارتش راحبش عميد سرانجام مىكرد در جامع رشيدى مسطور است كه جغتاى خان هشت پسر داشت بدين تفصيل و ترتيب اول موجى سه و ما در اين پسر كنيزك بود خدمتكار بيسولون خاتون بنت قبانويان قنقرات و بيسولون خاتون بر ساير خواتين جغتاى خان رتبهء تقدم داشت دوم ميتوكان كه از بيسولون خاتون در وجود آمده بود و در ظاهر قلعه طالقان به زخم تيرى از عالم رحلت نمود سيم بلكشى كه ايضا در زمان حيات پدر در سيزده سالگى فوت شد چهارم ساربان پنجم بيسومنكا ششم پايدار هفتم قداقى هشتم